ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

Τα ζιζάνια

Μὲ ἀφορμὴ τὸ Καρναβάλι, λοιπόν, σήμερα προτείνουμε τὴν ἀνάγνωση δύο κειμένων: τὸ ἕνα ἀποτελεὶ ἀπάνθισμα ἀποσπασμάτων ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Νίκου Μπακουνάκη «Τὸ Κρασὶ τοῦ Γουσταύου», ποὺ ἐκδόθηκε ἀπό τὸν ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ στὰ 1997, καὶ τὸ ἄλλο εἶναι δημοσίευμα τῆς πατρινῆς ἐφημερίδας ΝΕΟΛΟΓΟΣ, τῆς 22 Φεβρουαρίου 1900!!

Πιστεύουμε ὅτι αὐτὰ τὰ δύο κείμενα ἀλληλοπεριχωροῦνται. Δηλαδὴ τὸ ἕνα ἑρμηνεύει τὸ ἄλλο, σὲ μιὰ ἀκαδημαϊκὴ προσέγγιση τοῦ Καρναβαλιοῦ, μιᾶς γιορτῆς μὲ κοινωνιολογικὸ ὑπόβαθρο, ἀπ’ ὅτι φαίνεται. Ἀλλὰ αὐτὴ τὴν πνευματικὴ ἐργασία, τοὺς συλλογισμοὺς καὶ τοὺς ἀπαιτούμενους μετεωρισμούς της, θα τὰ ἀφήσουμε σὲ σᾶς, τοὺς ἀναγνῶστες, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχετε τὴ δυνατότητα νὰ σκεφτεῖτε –δὲν εἶναι δὰ καὶ κανένας δυσεπίλυτος γρίφος- πῶς συνδέονται οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος διηγήσεις.

Στὸ τέλος ἐλπίζουμε νὰ συμβεῖ ὅ,τι καὶ μὲ τὴν Μαυροδάφνη: νὰ σᾶς εὐχαριστήσει ἡ επίγευση τῆς belle epoque. Καλὴ ἀνάγνωση!

 

ΝΙΚΟΥ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗ: ΤΟ ΚΡΑΣΙ ΤΟΥ  ΓΟΥΣΤΑΥΟΥ ἀποσπάσματα

 

Στην Πάτρα δραστηριοποιήθηκαν… «οι δύο μεγαλύτερες εταιρείες σταφίδας, η αγγλική Burff και η γερμανική Fels. Στα στελέχη της Fels (μιας εταιρείας που δραστηριοποιείται στην πόλη από τα μέσα της δεκαετίας του 1840) οφείλουμε τις σοβαρότερες προσπάθειες στον τομέα της οινοβιομηχανίας. Η μακροβιότερη οινική εταιρεία του ελληνικού χώρου ιδρύθηκε από ένα στέλεχος της Fels, τον Γουσταύο Κλάους (Gustav Clauss), που το όνομά του είναι σήμερα στην Ελλάδα ταυτόσημο με το κρασί. Τα επιχειρηματικά πορτραίτα του Γουσταύου Κλάους και του δεύτερου στελέχους της Fels, του Θεόδωρου Άμβουργερ (Theodor Hamburger), δημιουργούν ένα ενδιαφέρον δίπτυχο οικονομικής δράσης, που πλουτίζει την, έτσι κι αλλιώς φτωχή από ιστοριογραφικής πλευράς, επιχειρηματική προσωπογραφική πινακοθήκη του 19ου αιώνα.

Ο Κλάους και ο Άμβουργερ αποτελούν δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα ξένων επιχειρηματιών που κάνουν την Ελλάδα κέντρο των επιχειρήσεών τους και πουπροσδιορίζουν τη φυσιογνωμία τοπικών κοινωνιών, σε μια Ελλάδα που δεν διαθέτει ακόμη επαρκή ενοποιητικά δίκτυα, τα οποία θα μας επέτρεπαν να κάνουμε λόγο για εθνικό χώρο.

Μαζί με την επιχειρηματικότητα, οι Γερμανοί αυτοί φέρνουν μαζί τους  κι έναν κοσμοπολιτισμό, που αποτελεί βασικό συστατικό των αστικών στρωμάτων των ελληνικών πόλεων του 19ου αιώνα. Ο κοσμοπολιτισμός των αστικών εμπορικών στρωμάτων των πόλεων, με την πολυεθνική τους σύνθεση αλλά και με τη συμμετοχή μη «αυτοχθόνων» Ελλήνων, αποτελεί ένα ερμηνευτικό κλειδί, όταν θέλουμε να αναλύσουμε τις ελληνικές αστικές κοινωνίες του 19ου αιώνα. Για παράδειγμα, η εμφάνιση των ιταλικών σκηνών και του μελοδράματος ή της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής των πόλεων δεν συνιστούν αποτέλεσμα «μαϊμουδισμού» -όπως ισχυρίζονται μερικοί σύγχρονοι μελετητές, κατά τα άλλα αξιόλογοι, που όμως παραλείπουν από τις αναλύσεις τους  αυτή τη βασική ιστορική προϋπόθεση- αλλά αποτέλεσμα της καταγωγής των αστικών στρωμάτων.

…………………………………………………………….

Ο Κλάους έφερνε μαζί του έναν κοσμοπολιτισμό  και ένα ρομαντικό πνεύμα θρεμμένο από τον Γκαίτε και τον Σίλλερ, αλλά και τον φιλελληνικό αέρα της βαυαρέζικης πατρίδας του. Το 1859 αγόρασε μια έκταση 60 στρεμμάτων στη θέση Ριγανόκαμπος, στα ανατολικά της πόλης, σε υψόμετρο 500 ποδών από τη θάλασσα, η οποία σε λίγο γίνεται το κέντρο της οινοποιητικής δραστηριότητάς του.

Σ’ αυτή την περιοχή δημιούργησε τον πυρήνα του αμπελώνα του και της οινοποιίας του, της «Αχαΐα». Έχει ενδιαφέρον να μείνουμε λίγο σ’ αυτή την αγορά και τη φύτευση των οιναμπέλων και όχι σταφιδαμπέλων, που ο καρπός τους είναι άμεσα εξαργυρώσιμος, γιατί αποκαλύπτει την επιθυμία ενός εμπόρου, δηλαδή ενός κοσμοπολίτη και «χωρίς πατρίδα» επιχειρηματία, να γίνει αμπελουργός, να συνδεθεί δηλαδή μ’ έναν τόπο, να αποκτήσει ρίζες μέσα από τις ρίζες των δικών του αμπελιών. Στον ευρωπαϊκό χώρο είναι πολλά τα παραδείγματα τραπεζιτών και εμπόρων που αγοράζουν αμπελώνες για να κατακτήσουν, πριν απ’ όλα, οι ίδιοι μια μόνιμη θέση στην ιστορία. Άν η γη, ακόμη και ακαλλιέργητη, δημιουργεί προϋποθέσεις νομιμότητας και μονιμότητας, η αμπελουργική ιδιοκτησία και καλλιέργεια δημιουργούν τις προϋποθέσεις μιάς συμβολικής εγκατάστασης μέσα στο χώρο.

Για την τοπική κοινωνία των Πατρών, ο Γουσταύος Κλάους δεν ήταν απλώς ο ευαίσθητος στα μηνύματα της προοδευτικής εξέλιξης επιχειρηματίας. Ήταν και ο φιλάνθρωπος –με την έννοια της αστικής αρχής της bienfaisance-, ο bon viveur, με τις παροιμιώδεις για τα δημοσιογραφικά χρονικά της εποχής χορευτικές εσπερίδες του, αλλά και ο seigneur, μια εικόνα που ενισχύθηκε που ενισχύθηκε από τη συνήθειά του να μεταβαίνει καθημερινά στο οινοποιείο, από το κέντρο της πόλης, με το άλογό του –συνήθεια που διατήρησε σχεδόν μέχρι το θάνατό του.

Εκτός από τον Κλάους στα πρώτα συμβούλια βρίσκουμε τον Αλβέρτο Άμβουργερ (Albert Hamburger), γιο του Θεόδωρου, και τον Ιωσήφ Ρίδελ (Joseph Riedl).

ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΠΑΤΡΩΝ, 22 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1900

Read More

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Β. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Β. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ἡ 1η Ἰανουαρίου κάθε ἔτους εἶναι, ὡς «Ἀρχιμηνιὰ κι ἀρχιχρονιά», ἡμέρα φορτισμένη ποικιλοτρόπως.  Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ κλῖμα, καὶ ἐπειδὴ κι «ἅγιος Βασίλης ἔρχεται ἀπὸ τὴν Καισαρεία»,  ἡ ΑΧΑΪΑ CLAUSS ἔχει τὴν ὑποχρέωση καὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναρτήσει μιὰ δημοσίευση ἀφιερωμένη στὸν Λαλάκη Ἀντωνόπουλο ποὺ τὴν 1η Ἰανουαρίου ἔχει τὴν ὀνομαστική του γιορτή. Ὁ Λαλάκης Ἀντωνόπουλος, βεβαίως, ἤδη ἀπὸ τὸ 2008, ἐξεμέτρησε τὸ ζῆν, ἀλλὰ αὐτὸ καθόλου δὲν μᾶς ἐμποδίζει νὰ γιορτάσουμε σήμερα τὴν γιορτή του.  Καὶ θὰ τὴν γιορτάσουμε μὲ μία ἀνθολόγηση  λόγων καὶ κειμένων του. Λόγων καὶ κειμένων ποὺ ἀφοροῦν σ’ αὐτὸν προσωπικά, κι ὄχι στὴν πολυσχιδῆ ἐπαγγελματική, κοινωνικὴ ἤ πολεμικὴ δραστηριότητά του, διότι ἐκφεύγουν τοῦ σκοποῦ τῆς παρούσης. (περισσότερα…)

Read More

28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

Ἕνα μεσημέρι τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου, ἦρθαν στὸ Κτῆμα ὁ κ. Τάκης Γεωργόπουλος καὶ ὁ ὁμογενὴς τῆς Ἀμερικῆς Mr. John Αποστολόπουλος, ἀμφότεροι Ἕλληνες καὶ ἑλληνόψυχοι. Θὰ δοθεῖ εὐκαιρία καὶ θὰ ἀναφερθοῦμε ἐκτενῶς στοὺς δύο νέους, πολύτιμους αὐτοὺς φίλους τῆς ΑΧΑΪΑ CLAUSS, πρὸς τὸ παρὸν ὅμως πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι μετὰ τὴν πρώτη μας ἐπαφή, τὴν ξενάγηση καὶ τὶς συζητήσεις, οἱ δύο φίλοι ἀπῆλθαν. Καὶ ὁ μὲν Mr John ταξίδεψε γιὰ τὶς ΗΠΑ, ἀπ’ ὅπου ἀναμένεται νὰ ἐπιστρέψει τὴν ἐρχόμενη Ἄνοιξη, ὁ δὲ κ. Τάκης ἐπανῆλθε… (περισσότερα…)

Read More

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΝ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4685/1877 ΜΕΡΟΣ Β΄

symvolaio6

εἴτε μέρος (μετὰ τὴν ὡς εἴρηται ἀνωτέρω πληρωμὴν τῷ Δημοσίῳ τῶν διὰ τὴν προικοκτησίαν ὀφειλομένων) εἴτε τὸ ὅλον τῶν κρατουμένων δύω χιλιάδων Δραχμῶν ἵνα ἐξ αὐτῶν πληρώσῃ καὶ τὸ τίμημα τῶν δηλώσεων ὡς εἴρηται ἀνωτέρω παρὰ τοῦ Κ. Καλφαρέντζου ἐκ τριάκοντα στρεμμάτων γαιῶν, ἅς πωλεῖ μετὰ τῶν λοιπῶν τριάκοντα στρεμμάτων τῶν ἐκ προικοκτησίας προερχομένων, κατὰ τὴν γενησομένην ὁριστικὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀξίας των, συμφώνως μὲ τὸν νόμον, καθόσον τὰ συμβαλλόμενα μέρη ἐννοοῦσιν ὅτι ὁλόκληρον τὸ ἀνωτέρω κτῆμα περιέρχεται τῷ ἀγοραστῇ Καρόλῳ Κέλλερ ἐλεύθερον παντὸς βάρους, ὑποθήκης, προσημειώσεως, ἤ ἄλλης τινὸς ὑποχρεώσεως πρὸς τὸ Δημόσιον, ἐννοοῦνται πάντα ταῦτα ἐὰν ὑπάρχωσιν εἰς βάρος τοῦ πωλητοῦ, ὅστις εὐθύνεται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀπέναντι τοῦ πωλητοῦ καὶ πέραν τῶν κρατουμένων δύω χιλιάδων Δραχμῶν. (περισσότερα…)

Read More

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΝ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 4685/1877 ΜΕΡΟΣ Α΄

ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΤΣΑΚΑ

ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΤΣΑΚΑ

Ἡ ἀγοραπωλησία τὴν ὁποία διαπραγματεύεται τὸ συμβόλαιο ποὺ παρουσιάζεται σήμερα, ἀφορᾶ -κατὰ πᾶσα πιθανότητα- στὴν ἔκταση ἑνὸς ἀμπελώνα, ποὺ δὲν ὑφίσταται σήμερα, ἀφοῦ στὴ θέση του ὀρθώθηκαν τὰ μεγάλα βιομηχανικὰ κτίσματα, ποὺ διακρίνονται σὲ πρῶτο πλάνο στὴν ἀεροφωτογραφία ποὺ παραθέτουμε, τὰ ὁποῖα στέγασαν τὶς λεγόμενες «Ἀποθῆκες Βλάση» καὶ τὶς εὐμεγέθεις δεξαμενὲς τῆς οἰνοπαραγωγῆς. Πρόκειται γιὰ τὴν ἔκταση ποὺ βρίσκεται ἀκριβῶς μετὰ τὸν ἐμβληματικό, θὰ λέγαμε, ἀμπελώνα τῆς οἰνοποιΐας, ὁ ὁποῖος ἁπλώνεται δεξιά, καθὼς φθάνει στὴν κορυφὴ τοῦ λόφου καὶ πρὸ τῆς κεντρικῆς πύλης τῆς ΑΧΑΪΑ CLAUSS. (περισσότερα…)

Read More

ΜΝΗΜΕΣ ΗΜΕΡΩΝ ΠΟΛΕΜΟΥ…

porta-simaia«Μιχαλέικα» ὀνομάζεται συνοικισμὸς παρακείμενος τοῦ ὀρεινοῦ χωριοῦ Δεμέστιχα, μὲ τὸ ὁποῖο ἡ «ΑΧΑΪΑ» ἔχει ἄρρηκτους οἰνολογικοὺς δεσμούς, ἀπὸ τὸν προπερασμένο ἤδη αἰῶνα. Τὸ ὄνομα τοῦ συνοικισμοῦ προέρχεται ἀπὸ τὴν οἰκογένεια Μιχαλοπούλου, οἱ πρόγονοι τῆς ὁποίας ὑπῆρξαν πρῶτοι οἰκιστὲς τῆς περιοχῆς. Σήμερα, οἱ κλώνοι τῆς οἰκογένειας ἔχουν ἁπλωθεῖ μέχρι καὶ τὴν Ἀμερική ἀπ’ ὅπου, πρὶν δέκα πέντε χρόνια, ἔφτασε μιὰ ἐπιστολὴ μὲ καταγεγραμμένες ἀναμνήσεις σχετικὲς μὲ τὴ ζωὴ σ’ αὐτὸν τὸν ὡραῖο τόπο, κυρίως κατὰ τὴν περίοδο τοῦ πολέμου τοῦ 1940. (περισσότερα…)

Read More

Ἀξιότιμε Κύριε Μουλᾶ!

axiotime-kyrie-moula

Τὰ στοιχεῖα ποὺ μπορεῖ κανεὶς νὰ ἐπισημάνει σὲ μία, ἐκ πρώτης ὄψεως, ἁπλὴ ἐμπορικὴ ἐπιστολή, εἶναι πολλά. Ὅταν, μάλιστα, τὰ «εὑρήματα» αὐτὰ συνεκτιμηθοῦν καὶ μὲ ἄλλα, τότε στοιχειοθετοῦνται ὑποθέσεις ἀρκετὰ ἐνδιαφέρουσες γιὰ τὴν ἱστορικὴ καταγραφή.

Ἡ ἐπιστολὴ ποὺ ἔρχεται στὸ φῶς τῆς δημοσιότητος σήμερα, τέτοιου εἴδους στοιχεῖα μᾶς προσφέρει, γι’ αὐτὸ καί, παρὰ τὸ μικρὸ μέγεθος καὶ τὸ συνοπτικὸ περιεχόμενό της, ἀξιολογεῖται ὡς ἄκρως ἐνδιαφέρουσα. Κι ὅλα αὐτὰ δεδομένου καὶ τοῦ γεγονότος ὅτι ἔχει γραφεῖ ἐν ἔτει χιλιοστῷ ὀκτακοσιοστῷ ἐνενηκοστῷ καὶ ἐνάτῳ, δηλαδὴ πρὶν ἀπὸ 116 χρόνια!! (περισσότερα…)

Read More

ΣΥΜΒΟΛΑΙΟΝ ἀριθ. 22875

p1Τὸ «ἀκριβὲς ἀντίγραφον» τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 22875 Πωλητηρίου Συμβολαίου τοῦ συμβολαιογράφου Πατρῶν Λεωνίδα Μ. Κούκα, ἐντάσσεται στὰ «βαριὰ χαρτιὰ» τοῦ Ἱστορικοῦ Ἀρχείου τῆς ΑΧΑΪΑ CLAUSS. Οἱ λόγοι ποὺ ὑπαγορεύουν τὸν χαρακτηρισμὸ αὐτὸν εἶναι προφανεῖς: πρόκειται γιὰ ἀνέκδοτο δικαιοπρακτικὸ χειρόγραφο, οἱ πληροφορίες τὶς ὁποίες διασώζει -ἐξαιρετικὰ χρήσιμες στὴν ἱστορική, φιλολογική, καὶ νομικὴ ἔρευνα- παραμένουν μέχρι σήμερα στὰ ἑρμάρια τοῦ Ἀρχείου ἀπροσπέλαστες καὶ ἀνεξερεύνητες. Ἔχουμε ἤδη ἀναφέρει, στὸ εἰσαγωγικὸ κείμενο αὐτοῦ τοῦ blog, τὸν ὁρισμὸ ποὺ ἔχει δώσει ἡ Αἰκατερίνη Χριστοφιλοπούλου στὸ βιβλίο της «Εἰσαγωγὴ στὶς ἱστορικὲς σπουδές» (Ἀθήνα 1981), σύμφωνα μὲ τὸν ὁποῖο «ἡ γνώση καὶ ἀνάπλαση τοῦ ἱστορικοῦ παρελθόντος στηρίζεται στὰ κάθε εἴδους κατάλοιπα αὐτοῦ τοῦ παρελθόντος ποὺ ὀνομάζονται Πηγὲς τῆς ἱστορίας καὶ τὰ κατατάσσουμε σὲ Γραπτὰ κείμενα, Προφορικὴ παράδοση, Μνημεῖα καὶ ἀρχαιολογικὸ ὑλικό, καθὼς καὶ ὀπτικὸ καὶ ἀκουστικὸ ὑλικὸ …». Οἱ Πηγὲς αὐτὲς … «ἀνάγονται εἴτε σὲ ἄμεσες εἴτε σὲ ἔμεσσες… Οἱ πρῶτες συνιστοῦν αὐτούσια κατάλοιπα τοῦ παρελθόντος, ὅπως εἶναι…. τὰ ἔγγραφα, δημόσια καὶ ἰδιωτικά, οἱ στρατιωτικοὶ κανονισμοί, οἱ ἐπιστολές»…. (περισσότερα…)

Read More

IN MEMORIAM

Σὲ ἐπινεμήσεις καὶ ἰνδικτιῶνες ἀλλοτινές, ἐπιφωσκούσης τῆς πατραϊκῆς Belle Epoque, ὁ κοσμοπολίτης Βαυαρὸς Gustav Clauss καὶ ἡ Ἑλληνίς «Ἀχαΐα» ἀλληλοπεριχωρήθηκαν μὲ πάθος. ἐν παντί!

Πενήντα χρόνια μετά, σὰν σήμερα, καὶ ἐνῶ τὸ εἰδύλλιο «Ἀχαΐα – Clauss» οἰνο – ποίησε θρυλικὰ κρασιά, ἡ Belle Epoque ἔτεινε πρὸς ἀτελευτήτους δυσμάς… Τότε ἡ Ἀχαΐα, ἄνοιξε τὰ χθόνια σωθικά της καὶ σκέπασε τὸν δαμαστὴ κι ἐραστή της μὲ πάθος. διὰ παντός!

Ὕπερθεν τοῦ σημείου αὐτοῦ τοῦ ἱεροῦ ἐναγκαλισμοῦ, τὸ ὁποῖο βρίσκεται παρὰ τῷ ναϊδίῳ τοῦ ἁγίου Θωμᾶ, ἐντὸς τῶν τειχῶν τῆς Οἰνοποιίας «Ἀχάια Clauss», φιλοτεχνήθηκε μνῆμα μαρμαρικὸ μὲ τὶς ἐνδείξεις:

 

HIER  RUHT

DER   SCHOEPFER  DIESER  COLONIE

GUSTAV  CLAUSS

GEB. 12 AUGUST 1825

GEST. 24  SEPTEMBER  1908

 

Ἐδῶ ἀναπαύεται

 ὁ ἱδρυτὴς αὐτῆς τῆς ἀποικίας

Gustav Clauss

γεν. 12 Αὐγούστου 1825 πεθ. 24 Σεπτεμβρίου 1908.

 

(περισσότερα…)

Read More
page 1 of 4

Start typing and press Enter to search